Eerst het risico begrijpen
Bij tak 21 biedt de verzekeraar een contractueel gewaarborgde rente, eventueel met een niet-gegarandeerde winstdeelname. Garanties gelden volgens de overeenkomst en houden niet in dat je na kosten en taksen altijd elke gestorte euro meteen kunt terugvragen. Bij tak 23 volgt de waarde onderliggende fondsen. Er is in het gewone geval geen garantie op kapitaal of rendement.
De tak is niet hetzelfde als de belastingkorf
Pensioensparen of langetermijnsparen kan onder voorwaarden via een verzekeringscontract verlopen. Het fiscale stelsel bepaalt of en hoe een vermindering mogelijk is. Een vrije tak 23-belegging wordt dus niet aftrekbaar alleen omdat er “levensverzekering” op staat.
| Vraag | Tak 21 | Tak 23 |
|---|---|---|
| Wie draagt het beleggingsrisico? | De garantie is contractueel omschreven | De waarde van fondsen kan dalen |
| Is winst zeker? | Winstdeelname is niet gegarandeerd | Rendement volgt de beleggingen |
| Is er vanzelf belastingvoordeel? | Nee, controleer het fiscale kader | Nee, controleer het fiscale kader |
Voorbeeld van kosten versus fiscale vermindering
Je stort in een fictief contract €1.000. Stel dat kosten en taksen samen €40 bedragen. Dan begint €960 aan de opbouw. Een eventueel belastingvoordeel komt uit een andere berekening en komt niet automatisch als extra rendement in het contract terecht. Dit voorbeeld gebruikt gekozen bedragen, geen tarief van een verzekeraar.
Een slecht jaar op de financiële markten kan bij tak 23 de contractwaarde verlagen, ook wanneer je eerder een belastingvermindering hebt gekregen. Omgekeerd kan geld vroeg uit een tak 21 halen kosten of een financiële correctie veroorzaken.
Wat laat je uitleggen vóór je kiest?
Vraag welke som gegarandeerd is, voor welke periode, welke kosten al in de cijfers zitten en wat je bij een vroegtijdige opname overhoudt. Vraag bij een fondsoplossing ook naar de beleggingsstrategie en het verlies dat je moet kunnen verdragen. Vergelijk contracten met dezelfde looptijd en hetzelfde doel; een belastingvoordeel vervangt geen passend risicoprofiel.
Veelgestelde vragen
- Betekent tak 23 automatisch een hoger rendement?
- Nee. Een hoger mogelijk rendement gaat samen met risico, waaronder verlies.
- Krijgt elke tak 21 een belastingvermindering?
- Nee. De fiscale regeling en voorwaarden moeten afzonderlijk worden onderzocht.
Bronnen
- Wikifin / FSMA — verschillen tussen tak 21 en tak 23
- Wikifin / FSMA — langetermijnsparen
- Wikifin / FSMA — pensioensparen, bedragen inkomstenjaar 2026
Berekeningen: eigen rekenvoorbeelden met de genoemde uitgangspunten. De voorbeelden gebruiken het vermelde inkomstenjaar en zijn geen volledige persoonlijke belastingberekening.
Een fout of gewijzigde regel gezien? Meld het aan de redactie.
Lees ook
Pensioensparen in 2026: hoeveel belastingvoordeel krijg je echt? →
Langetermijnsparen: is er nog plaats in jouw fiscale korf? →
VAPZ, IPT en pensioensparen combineren: hoe voorkom je dubbel tellen? →