Wat betekent een belastingvrije som?
De belastingvrije som zorgt ervoor dat een deel van je inkomen onbelast blijft. Voor inkomstenjaar 2026 vermeldt FOD Financiën een gewone basis van €11.180. Dat is het inkomen dat je in 2026 verdient en doorgaans in 2027 aangeeft.
Je persoonlijke situatie kan het vrijgestelde bedrag verhogen. Denk aan kinderen die fiscaal ten laste zijn. Daar gelden voorwaarden voor: alleen zeggen dat je kinderen hebt, volstaat niet om een bepaald voordeel te berekenen.
Voorbeeld: €20.000 belastbaar inkomen
We rekenen met gewoon beroepsinkomen, alleen de gewone belastingvrije som en geen andere voordelen. De sociale bijdragen en beroepskosten zijn al verwerkt vóór dit startbedrag.
| Stap | Bedrag |
|---|---|
| Belasting op de eerste €16.720: 25% | €4.180 |
| Belasting op de overige €3.280: 40% | €1.312 |
| Belasting vóór belastingvrije som | €5.492 |
| Voordeel gewone belastingvrije som: €11.180 × 25% | − €2.795 |
| Belasting vóór gemeentebelasting | €2.697 |
Het belastingvoordeel is hier €2.795, niet €11.180. De belastingdruk vóór gemeentebelasting is €2.697 ÷ €20.000 = 13,49%. Met een als voorbeeld gekozen gemeentetarief van 7% is het totaal €2.885,79. Dat is 14,43% van het belastbare inkomen. Na die belasting resteert €17.114,21 van het startbedrag.
Waarom trek je niet gewoon €11.180 van het inkomen af?
Een veelgemaakte fout is eerst €20.000 min €11.180 te doen en daarna opnieuw de schijven op het verschil toe te passen. Daarmee krijg je in dit voorbeeld een verkeerde uitkomst. De berekening van het belastingvoordeel volgt haar eigen regels. De tabel maakt dat zichtbaar.
Hoe voorkom je dat je een voordeel mist?
Controleer je persoonlijke gegevens in de aangifte. Bij een gezin kunnen de verdeling van inkomen, personen ten laste en andere omstandigheden het resultaat veranderen. Het wettelijk huwelijksstelsel maakt op zichzelf niet één vast belastingtarief voor het hele gezin.
Dit artikel toont alleen de werking van de gewone vrijstelling. Bij een lager inkomen, vervangingsinkomen of een andere gezinssituatie kan de uiteindelijke berekening verschillen.
Veelgestelde vragen
- Krijg ik de belastingvrije som uitbetaald?
- Nee. Het is een vrijgesteld deel van je inkomen, geen automatische betaling.
- Is het bedrag voor iedereen gelijk?
- Er is een gewone basis. Je persoonlijke situatie kan recht geven op verhogingen.
Bronnen
- FOD Financiën — belastingtarieven en belastingvrije som
- FOD Financiën — belastingaangifte en bedrijfsvoorheffing
Berekeningen: eigen rekenvoorbeelden met de genoemde uitgangspunten. De voorbeelden gebruiken het vermelde inkomstenjaar en zijn geen volledige persoonlijke belastingberekening.
Een fout of gewijzigde regel gezien? Meld het aan de redactie.
Lees ook
Personenbelasting in België: hoeveel betaal je echt in 2026? →